Modellenrecht

 

 

Het modellenrecht beschermt de uiterlijke vormgeving van een gebruiksvoorwerp. U kunt u hierbij denken aan een fraai vormgegeven fluitketel, een bijzonder telefoontoestel of een schitterende vaas. Wat beschermt het? Het modellenrecht beschermt het uiterlijk van een product. Het gaat daarbij uitdrukkelijk om de vormgeving en niet om technische aspecten. U kunt een bijzonder mooie kurkentrekker ontwerpen, met een gestyleerde wijnrank als handvat. Dit ontwerp kunt u via het modelrecht beschermen. Maar dat wil niet zeggen dat u alle ontwerpers die na u een kurkentrekker ontwerpen kunt verbieden om de spiraalvorm te gebruiken, want dat heeft nu eenmaal een technische functie. Daarnaast moet een ontwerp of design een eigen karakter hebben en nieuw zijn. Indien een nagenoeg identiek ontwerp al eerder aan het publiek bekend was of tot het vormgevingserfgoed behoort, dan kan niemand daar nog een modelrecht op claimen. Om die reden is het verstandig om als u bij het ontwerpen van een product met iemand samenwerkt met een geheimhoudingsverklaring te werken. Wel mag u zelf een nieuw product zelf een jaar op de markt brengen om te zien of het commercieel interessant is om een modeldepot te verrichten. Maar gedurende dat jaar loopt u wel het risico dat anderen u product namaken. Het is dan aan u om te bewijzen dat u het eerder heeft ontworpen.

 

 

Om een model te verkrijgen moet u een depot verrichten. Dat kan bij het Benelux Bureau voor Intellectuele Eigendom. Een dergelijk depot geeft bescherming in alle Benelux-landen. Ook kunt u kiezen voor een depot bij het OHIM, daarmee krijgt uw ontwerp bescherming in de hele EU. Een depot geeft bescherming voor een periode van vijf jaar. Na ommekomst van deze periode kunt u (tegen betaling) de registratie tot vier keer toe met vijf jaar verlengen. In totaal kunt u uw design dus voor 25 jaar beschermen op basis van het modellenrecht.

 

 

Het modellenrecht lijkt erg veel op de bescherming die het auteursrecht biedt tegen inbreuken. Het grootste voordeel van een modelregistratie is dat de datum waarop de bescherming een aanvang neemt bekend is. Daarnaast biedt het modellenrecht een sterke bewijspositie. Als bij een auteursrechtinbreuk de vermeende inbreukmaker kan aantonen dat hij het ontwerp helemaal los van uw ontwerp heeft gemaakt, dan is er geen sprake van ontlening en is er geen auteursrechtinbreuk. Bij een modelregistratie speelt dit geen rol. Iedere latere inbreuk op een modelrecht is een inbreuk waartegen u zich kunt verzetten. Het verweer dat het inbreukmakende product zelfstandig is ontworpen, snijdt geen hout. Omdat iedere ontwerper in principe in het register kan kijken is iedere inbreuk op een modelrecht ook daadwerkelijk een inbreuk die u kunt laten verbieden.

 

 

Het enige nadeel van het modellenrecht is dat u kosten moet maken voor de registratie. Het is dan ook een commerciële afweging die u moet maken of u voor een product een modeldepot verricht.