Auteursrecht

 

 

Auteursrecht, ook wel copyright genoemd, geeft de maker het recht om zich te verbieden dat anderen zijn ontwerp kopieëren, verveelvoudigen of openbaar maken. Daarnaast bestrijkt het auteursrecht enkele afgeleide gebieden. Meest in het oogspringend is het portretrecht dat zowel de rechten en belangen van de portretfotograaf als de geportreteerde behandelt.

 

 

De auteurswet noemt een aantal categorieën van werken die beschermd worden door het auteursrecht. Boeken, voordrachten, schilderijen, aardrijkskundige landkaarten, werken van toegepaste kunst en modellen van nijverheid, ze worden allemaal door het auteursrecht bestreken. Wordt dan zowat alle creatieve uitingen beschermd? Ja, er in de rechtspraak een vrij lage drempel gehanteerd: het werk moet "een eigen, oorspronkelijk karakter hebben en het persoonlijk stempel van de maker dragen." Het auteursrecht beschermt de de uiterlijke vorm waarin het werk is vastgelegd en niet het idee. Pas als het ontwerp voor anderen waarneembaar is, wordt dat ontwerp beschermd door het auteursrecht. Heeft u een nagelschaartje in de vorm van een vlinder ontworpen, dan wordt dat nagelvlindertje door het auteursrecht beschermd, niet het idee van een nagelschaartje in de vorm van een vlinder.

 

 

Wanneer iemand iets ontwerpt en het ontwerp in een tastbare verschijningsvorm is vastgelegd, krijgt de maker automatisch het auteursrecht. Wordt het ontwerp gemaakt door iemand die bij u in loondienst is, dan berust het auteursrecht bij de werkgever. Hoewel een auteursrecht automatisch wordt verkregen, is het vaak raadzaam om een ontwerp te laten registreren bij de Afdeling Successie en Registratie van de Belastingdienst. Deze registratie kost maar enkele euro's en kan bewijsproblemen voorkomen op het moment dat u een auteursrecht tegen iemand anders wil inroepen. Heeft u eenmaal het auteursrecht, dan vervalt dit pas 70 jaar na uw dood.

 

 

Het is makkelijk en goedkoop te krijgen en het is een langdurig recht. Bovendien geldt het niet alleen voor Nederland, maar voor (bijna) alle landen in de wereld.

 

Als een jonger werk van een ander sterk op jouw oorspronkelijke werk lijkt, dan biedt het auteursrecht niet zonder meer het recht om dat werk te verbieden. Er zal aannemelijk moeten worden gemaakt dat de namaker zijn werk aan het jouwe heeft ontleent. De enkele gelijkenis is op zichzelf niet voldoende. Zo kan het dus gebeuren dat er twee ontwerpen op elkaar lijken en dat ze toch naast elkaar kunnen bestaan. Daarnaast moet bij een "navolgend ontwerp" worden aangetoond dat het nieuwere ontwerp naar uw oudere ontwerp heeft gekeken bij het ontwerpen. Er moet dus sprake van "ontlening" zijn. De jurisprudentie is u daarbij te hulp gekomen door de bewijslast om te draaien; de navolger moet bewijzen dat er geen sprake van ontlening is. Maar als hij in dat bewijs slaagt, dan biedt het auteursrecht weinig soelaas.